Dlaczego urodziłam zbyt wcześnie?

Zanim spróbujemy odpowiedzieć sobie na pytanie zadane w tytule, powiedzmy sobie, kiedy możemy mówić o porodzie przedwczesnym.

Według Światowej Organizacji Zdrowia za poród przedwczesny uznajemy zakończenie ciąży w okresie od 23 do 37 tygodnia jej trwania. Wcześniejsze zakończenie ciąży (do 22 tygodnia) jest określane mianem poronienia.

 

Kiedy maluch zbyt szybko pojawi się na świecie, każda mama zadaje sobie pytanie DLACZEGO. Okazuje się, że mimo znacznego postępu w medycynie (szczególnie w neonatologii w ostatnich trzydziestu latach) wiele zagadnień z zakresu zapobiegania, przyczyn, diagnostyki i leczenia porodów przedwczesnych niestety nie zostało rozwiązanych. W Polsce w ostatnich 10 latach odsetek porodów przedwczesnych wyniósł 11,4%. Jest to naprawdę wysoka liczba. Wcześniactwo nie jest problemem wyłącznie medycznym, ale także w szerokim tego słowa znaczeniu socjo – ekonomicznym. To znaczy, że nie tylko prowadzenie i monitorowanie ciąży ma wpływ na zapobieganie wcześniactwa. Dlatego nie tylko postęp w medycynie perinatalnej, ale także poprawa warunków życia kobiet w ciąży (całego społeczeństwa), może przyczynić się do zmniejszenia częstości wcześniactwa.

 

Wcześniactwo jest „obarczone” wysoką liczbą zgonów. Jest też przyczyną ciężkich chorób noworodków (zaburzenia oddychania, wylewy wewnątrzczaszkowe, uszkodzenia układu pokarmowego, wzroku, słuchu, a nawet mózgu). Dlatego wszystko przemawia za tym, że mimo tak znacznego rozwoju intensywnej terapii neonatologicznej, żaden sprzęt medyczny nie zastąpi dziecku tak wspaniałego środowiska życia, jakie ma u mamy w brzuszku.

 

Jak już zaznaczyłam, przyczyny porodów przedwczesnych w dalszym ciągu nie są do końca poznane. Najczęściej zdarzają się one wśród kobiet biednych, niewykształconych, młodych i samotnych. Czynniki predysponujące do wystąpienia porodu przedwczesnego to: wcześniejsze doświadczenia porodów przedwczesnych, poronienia, czy martwe urodzenia. Kobiety tak przykro doświadczone, zawsze objęte są szczególnym nadzorem w kolejnej ciąży. Jeśli u kobiety w ciąży wystąpi krwawienia z macicy, łożysko przodujące, stan przedrzucawkowy, infekcje układu moczowo – płciowego, lub w brzuszku rozwijają się bliźniaki – ona także jest „bardziej narażona” na przedwczesne urodzenie.

 

Na poród przedwczesny mają także wpływ czynniki socjalne: niski poziom socjo – ekonomiczny , wielorodność, wiek matki poniżej 18 i powyżej 35 lat, stan cywilny wolny. Ogromnym ryzykiem urodzenia wcześniaka jest palenie tytoniu przez mamę. Kochane, jeśli brakowało wam motywacji, by zrezygnować z tego strasznego nałogu – oto ona. Kobieta w ciąży musi uważać na czynniki fizyczne, takie jak: promieniowanie radioaktywne, termiczne, jonizujące, pole elektromagnetyczne, wibracje, hałas. A także chemiczne: skażenie środowiska związkami siarki, fluoru i metalami ciężkimi. Jeśli kobieta zawodowo jest narażona na któryś z wymienionych czynników, powinna zrezygnować z pracy do momentu rozwiązania.

 

Kobieta w ciąży powinna unikać stresu. Jest to powszechnie wiadome. Jednak, czasem stres jest nieunikniony, mam tu na myśli np. choroby własne i w rodzinie, śmierć w rodzinie. Czynniki stresogenne predysponują do porodów przedwczesnych. Dlatego należy unikać sytuacji konfliktowych w rodzinie, sytuacji stresowych związanych z pracą zawodową i domową. Należy również nie zadręczać się myślami o potencjalnej utracie ciąży.

 

Inne czynniki przedwczesnego porodu, to: zakażenia wewnątrzmaciczne, niewydolność ciśnieniowo – szyjkowa, czy wady wrodzone macicy.

 

Leczenie porodu przedwczesnego polega na hamowaniu czynności skurczowej macicy, a w przypadku niemożności zahamowania postępu porodu, na stymulacji dojrzewania płuc płodu. Kobieta dostaje zastrzyki ze sterydami, które powodują szybsze dojrzewanie płuc dziecka. Im mniej „zaawansowany” poród przedwczesny, tym skuteczniejsze leczenie. Szybkie rozpoczęcie odpowiedniej terapii zwiększa szansę utrzymania ciąży. Pacjentkom u których leczenie tokolityczne okazało się nieskuteczne podaje się dodatkowo antybiotyki. Jeśli występują czynniki ryzyka, niepokojące czy nieprawidłowe objawy w badaniu USG ocenia się też długość szyjki macicy. W oparciu o wynik badania USG podejmuje się decyzję o zastosowaniu szwu szyjkowego.

 

Co gdy poród przedwczesny jest nieunikniony i leczenie nie przyniosło pożądanego rezultatu? Wtedy lekarz położnik musi podjąć decyzję o sposobie ukończenia ciąży. W 26 tygodniu ciąży, przy masie powyżej 750g i przy położeniu miednicowym płodu ciąża jest rozwiązywana cięciem cesarskim. W położeniu podłużnym główkowym po ukończeniu 33 tygodnia ciąży, można rozważyć poród drogami natury.

 

Podsumowując, większość spośród czynników ryzyka porodu przedwczesnego nie jest do końca zależne od kobiety (przebyty poród przedwczesny, przebyte poronienie w II trymestrze, wiek poniżej 18 lub powyżej 35 lat, ciąża wielopłodowa, cukrzyca, choroby wątroby, zapalenie nerek, zakażenia układu moczowego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, stany zapalne dróg rodnych, wady wrodzone macicy, duże mięśniaki macicy, wielowodzie, łożysko przodujące, przedwczesne oddzielenie się łożyska).

 

Dlatego ważnym jest, by te matki nie obwiniały się bezpośrednio za przyczynę przedwczesnego porodu.

 

Należy jednak dbać o zdrowy styl życia kobiety w ciąży. Palenie papierosów i picie alkoholu nie jest wskazane i przyczynia się do przedwczesnych porodów.

18 marca 2017