Emocjonalne aspekty ciąży

 

W momencie uświadomienia sobie przez kobietę, istnienia życia rozwijającego się pod jej sercem, każdy tydzień zaczyna mieć konkretne znaczenie. Zajście w ciążę zaczyna zupełnie nowy etap w życiu kobiety. Przyszła mama zadaje sobie sprawę, że od dziś słowo JA zastąpi słowem MY. Ciąża to czas silnie doświadczanych przez kobiety emocji (radości - smutku, miłości – złości, akceptacji - lęku). Poczęcie dziecka powoduje szereg zmian hormonalnych, które mają na celu przygotowanie ciała, a także psychiki do bycia matką. Sytuacja nie jest łatwa dla mężczyzny, jest on świadkiem skrajnych emocji doświadczanych przez kobietę. Z tego miejsca pozdrawiam wszystkich przyszłych tatusiów! Na szczęście „miłość wszystko znosi, wszystko przetrzyma”!

 

By łatwiej mi było przybliżyć Wam, czego od dziś możecie się ”po sobie spodziewać”, podzielę mój artykuł na III części, a każda z nich będzie opisem kolejnych trymestrów ciąży. Zaczynamy!

 

Trymestr pierwszy

 

Czas pierwszego trymestru, to czas od poczęcie do 12 tygodnia ciąży. Przypominając sobie swoją ciążę, mogę z pewnością stwierdzić, że jest to „burza hormonalna”. Zaczyna się ona już w momencie kiedy na teście zobaczymy dwie kreski. Pamiętacie co wtedy czułyście? Na pewno nie było to jedno uczucie. Zaskoczenie! Jak to mogło się stać? Mimo, że o dziecko staraliśmy się już długo i siusianie na płytkę to comiesięczny zabieg ;) Radość! W końcu się udało! Będę mamą!!! Jestem najszczęśliwsza na świecie. Lęk… Czy wszystko będzie dobrze? Czy damy sobie radę?

 

Przez pierwsze trzy miesiące kobieta może doświadczać skrajnych emocji. Od radości i poczucia spełnienia w roli mamy, przez niedowierzanie, do poczucia leku. W organizmie kobiety następują zmiany fizjologiczne. Przyszła mama odczuwa nudności, wymioty, senność i znużenie.

 

Zdarza się, że na początku ciąży kobiety analizują, czy przez czas kiedy nie były świadome obecności ciąży, nie robiły nic szkodliwego dla dziecka (Piłam alkohol? Brałam leki? ) Martwią się o zdrowie dziecka. Szczególnie wysoki poziom lęku występuje u kobiet, u których poprzednia ciąża zakończyła się niepowodzeniem (przebyte poronienia) a także kobiet pochodzących z rodzin, w których istnieje zwiększone ryzyko zaburzeń genetycznych (wady genetyczne w rodzinie).

 

Jeśli ciąża nie była planowana, często (w tym pierwszym okresie) trudno kobiecie zaakceptować poczęcie dziecka. U tych kobiet zazwyczaj pojawia się niepokój, zawiązany z sytuacją finansową rodziny, możliwością utraty pozycji zawodowej, atrakcyjności. Lepiej wówczas nie podejmować życiowych decyzji, gdyż mogą być one oparte na skrajnych emocjach. Niezwykle ważnym aspektem jest tu akceptacja otoczenia, wsparcie najbliższych. Samopoczucie kobiety w dużym stopniu zależy od tego, jaka była reakcja partnera i bliskich, na ciążę.

 

Istnieje grupa kobiet, która potrzebuje więcej czasu na odnalezienie się w przyszłej roli mamy. Są to: nieletnie dziewczęta, kobiety samotne, kobiety znajdujące się w bardzo trudnej sytuacji bytowej.

 

Przełomowym wydarzeniem, które uświadamia kobiecie realność istnienia dziecka, a także w efekcie powoduje, że kobieta zaczyna w mniejszym stopniu skupiać się na swoich odczuciach związanych z ciążą, jest pierwsze badanie USG. Widok rozwijającego się zarodka i przede wszystkim słuchanie bicia jego serca, sprawia, że kobieta zaczyna myśleć przede wszystkim o dziecku. Kolejnym przełomowym momentem jest doświadczenie pierwszych ruchów maleństwa. Stają się one odczuwalne w II trymestrze ciąży.

 

Trymestr drugi

 

Czasem nazywany jest miesiącem miodowym ciąży. Dlaczego? Bo jest to czas spokoju. Wtedy ustępują nieprzyjemne objawy ciąży, organizm kobiety zaadoptował się do zmian ciążowych, ona sama zaakceptowała to, co się z nią dzieje. Jest to najkorzystniejszy okres ciąży, ponieważ wtedy kobiety czują się najlepiej, zarówno pod względem psychicznym, jak i fizycznym. W tym trymestrze pojawia się coraz więcej pozytywnych myśli dotyczących dziecka. Czujemy jego ruchy, cieszymy się że jest! Podczas badań USG widzimy, że dobrze się rozwija, więc jesteśmy spokojniejsze.

 

Poza tym, w końcu nasz brzuszek zaczyna zmieniać swój rozmiar. Zawsze pojawia się uśmiech na mojej twarzy, kiedy kobieta we wczesnej ciąży przyznaje się do faktu, że „nie może się już doczekać kiedy ten brzuszek zacznie być widać”. Dlaczego jest to dla nas takie ważne? Rosnący brzuch jest często bardziej eksponowany i staje się powodem do dumy. Już nie jest koniecznym informowanie o ciąży, bo ją widać. Wiele kobiet zauważa, że zmienia się ich stosunek do świata, ale także świata do nich. Ktoś patrzy na brzuszek z uśmiechem, ktoś ustąpi miejsca w autobusie, nieznajomy zapyta „to chłopiec, czy dziewczynka?”.

 

W literaturze ten czas zwany jest okresem wicia gniazda. U rodziców wzrasta poczucie odpowiedzialności za życie dziecka i jego przyszłość. Planują jak urządzić dom by odpowiednio przygotować się na przyjście dziecka na świat. Decydują się na remont pokoiku dla dziecka, dokonują pierwszych zakupów do dziecięcej szafy. Kobiety w drugim trymestrze ciąży, stopniowo zmieniają swoje dotychczasowe potrzeby, nawyki i aspiracje, dostosowując je do poczucia odpowiedzialności za rozwijające się dziecko.

 

W drugim trymestrze kobiety czują przypływ energii, mają siłę i chęć do podejmowania nowych decyzji. Dolegliwości pierwszego trymestru ustępują, a odległy w czasie poród, jeszcze nie skupia uwagi. Kobieta tworzy już więź z dzieckiem. Komunikuje się z nim, czyta bajki, śpiewa kołysanki. Snuje wyobrażenia nt wyglądu dziecka. Wiele kobiet w tym czasie zapisuje się do szkół rodzenia. Do czego Was serdecznie zachęcam! Im lepiej przygotujecie się do porodu i do opieki nad noworodkiem, tym wasz stres związany z nowymi doświadczeniami będzie mniejszy, a one same – łatwiejsze i przyjemniejsze. Warto dobrze przygotować się na powitanie dziecka ;)

 

Część kobiet, znacznie mniej intensywnie odczuwa radość drugiego semestru. Mam tu na myśli grupę kobiet u których ujawniły się patologie związane z nieprawidłowym rozwojem dziecka. Czasem konieczna jest hospitalizacja, częstsze wizyty u lekarza, czy konsultacje u specjalistów. Rzeczą najważniejszą jest, aby kobieta otrzymała wsparcie emocjonalne ze strony partnera, najbliższych, położnej prowadzącej ciążę, czy lekarza ginekologa.

 

Trymestr trzeci

 

Trzeci trymestr, to czas kolejnych zmian i obaw. Samopoczucie fizyczne ulega pogorszeniu. Ma na to wpływ rosnący brzuszek. Dziecko przybiera na wadze, zwiększa się ciężar ciała kobiety. Coraz ciężej się nam chodzi, biegamy do łazienki co chwila, mniej wygodniej się nam śpi. Brzuszek utrudnia oddychanie, zmianę pozycji. (Ale czego nie robi się z miłości!)

 

Dominującym tematem staje się zbliżający się poród. Pojawiają się lęki i niepokoje związane z porodem i zdrowiem dziecka. Czasem lęk przed samą hospitalizacją. Dlatego ważne, by przemyśleć decyzję, w którym szpitalu chcemy rodzić. Można szpital odwiedzić i porozmawiać z personelem o „zasadach” panujących na oddziale. Szczególnie kobiety rodzące po raz pierwszy obawiają się, czy prawidłowo ocenią początek porodu. Należy porozmawiać ze swoją położną o symptomach zbliżającego się porodu. Postaram się napisać o tym oddzielny post.

 

Ogrom niepokoju i lęku, spowodowane jest opowieściami, które kobieta usłyszy w tym czasie od znajomych i rodziny. Nasze kochane babcie rodziły w innych czasach – pamiętajcie o tym! Powoli przekaz międzypokoleniowy traci na wartości. Coraz częściej chcemy wychowywać swoje dzieci inaczej niż wyobrażają to sobie nasze mamy/teściowe. Poza tym, proszę wystrzegajcie się „czarnych opowieści”, nie czytajcie bzdur wypisywanych na forach internetowych. Liczne badania dotyczące wpływu doświadczanego stresu przez kobiety ciężarne, na przebieg ciąży wskazują, że może on prowadzić do poronienia, porodu przedwczesnego, zaburzeń w rozwoju dziecka łub małej urodzeniowej masy dziecka. W sytuacjach mało stresowych organizm kobiety wykorzystuje fizjologiczny mechanizm, który chroni matkę i dziecko przed negatywnym wpływem stresu. Jeśli macie pytania, nie bójcie się zadać ich swojej położnej i lekarzowi. Sięgajcie po fachową poradę. Nie ma głupich pytań, są tylko takie na które nie znamy odpowiedzi. Korzystajcie z zajęć w szkole rodzenia.

 

W przypadku pobytu kobiety na oddziale patologii ciąży, występuje u niej świadomość zagrożenia zdrowia dziecka. Wpływa to negatywnie na emocje związane z przeżywaniem ciąży i porodu. Kobiety hospitalizowane w trzecim trymestrze, otoczone są troską. Personel medyczny obserwuje i analizuje parametry dotyczące funkcjonowania i stanu zdrowia kobiety, a także prawidłowego rozwoju ciąży. Choć sama hospitalizacja jest stresująca, aspekt fachowej opieki medycznej, powinien być powodem do spokoju wewnętrznego kobiety.

 

Jeszcze dwa słowa

 

Bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na samopoczucie kobiety w ciąży (nie zależnie w którym trymestrze) jest wsparcie osoby najbliższej. Hormony są sprawcą labilności nastrojów kobiety ciężarnej. Mężczyźni, nie podlegają takim zmianom. Dlatego potrzebują wyjaśnienia i rozmowy. Przyszłe mamy, powinny rozmawiać z partnerem o tym, co przeżywają, co czują. Niewątpliwe, że dialog jest sztuką. Nie łatwą. Jednak kiedy zaczniemy wyrażać nasze uczucia słownie, z dużym prawdopodobieństwem spotkamy się ze zrozumieniem i akceptacją. Nie czekajmy, aż mężczyzna sam się domyśli… mówmy otwarcie o swoich potrzebach, lękach na temat porodu. Standardem staje się obecność partnera podczas porodu. Stanowi on główne źródło wsparcia kobiety. Jego obecność, zmniejsza niepokój kobiety i podnosi jej wiarę we własne możliwości. (Mówimy tu o sytuacji, gdy mężczyzna sam decyduje się na obecność przy porodzie).

 

Przeżywanie ciąży, porodu i połogu jest uzależnione głównie od dwóch czynników: wcześniejszych doświadczeń położniczych i wsparcia osób najbliższych. Poczucie wsparcia ze strony partnera/mamy wpływa pozytywnie na doświadczenia związane z okresem ciąży, porodu i połogu. Oprócz najbliższej rodziny, są osoby, które czują się odpowiedzialni za przeżywanie ciąży, porodu i połogu. Są to lekarze i położne. Pamiętajcie o nich i korzystajcie z ich wiedzy, doświadczenia i dobrego słowa.

21 lutego 2017